Büyük Düşünce Durağı Yazılar

Biryani: Bir Yörenin Değil, Bir İnsanlığın Hikayesi Biryani’nin hangi yörenin olduğu sorusu, tek bir cevabı olmayan, ne zaman ve nasıl var olmaya başladığı konusunda sayısız efsanenin ve düşüncenin birbirine girdiği bir meseledir. Tıpkı zamanın başlangıcıyla ilgili sorular gibi, bu soru da insana neyi bildiğimizi, nasıl bildiğimizi ve o bildiğimizin bizim kimliğimizle nasıl bir ilişki içinde olduğunu sorgulatır. Biryani belki de sadece bir yemek değil, aynı zamanda insana dair evrensel soruları içeren bir simgedir: Nereden geliyoruz, kim olduğumuzu nasıl anlayabiliriz, ve doğru bildiğimizin gerçekten doğru olup olmadığını nasıl test edebiliriz? Felsefi bir bakış açısıyla, bu soruya dair derinlemesine düşünmek, yalnızca gastronomiyle…

Şahıslar Arası Döviz Transferi Yasak mı? Psikolojik Bir Mercekten Bakış İnsanlar, yaşamları boyunca birbirleriyle sayısız işlem yaparlar. Ancak, bu işlemlerin ardında sadece ekonomik bir değer değişimi yoktur; her işlem, insan davranışlarının derinliklerinde yatan bilişsel, duygusal ve sosyal süreçlerin bir yansımasıdır. Döviz transferi, özellikle şahıslar arası bir işlem olarak düşünüldüğünde, sadece parasal değil, aynı zamanda psikolojik bir yük de taşır. İnsanlar arasındaki finansal etkileşimlerin yasaklanması veya kısıtlanması, psikolojik boyutlarıyla oldukça ilginç bir konudur. Bu yazıda, bu meseleyi bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektiflerinden ele alacağız. Şahıslar Arası Döviz Transferi ve Psikoloji: Temel Bir Kavram Şahıslar arası döviz transferi, bir kişinin başka…

Selahattin Artun Kimdir? Felsefi Bir Perspektiften Filozof Bakışıyla: İnsan ve Bilgi Üzerine Düşünceler Felsefe, varoluşun derinliklerine inmek ve insanın dünyayla olan ilişkisini anlamak için bir araçtır. İnsan, yalnızca doğayla değil, aynı zamanda toplumsal yapılarla, kültürle, tarihsel süreçlerle de varlık kazanır. Filozoflar bu çok katmanlı yapıyı çözümlemeye çalışırken, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde insanın varlık sebebini, bilgiye nasıl eriştiğini ve etiksel sorumluluklarını sorgularlar. Peki, bir insan, yalnızca kendi deneyimleriyle değil, aynı zamanda toplumla, kültürle ve tarihle etkileşime girerek neye dönüşür? İşte, bu soruları yöneltmek, Selahattin Artun’un kim olduğunu anlamamıza da yardımcı olabilir. Selahattin Artun, hem bir düşünür hem de bir…

J ısı nedir? Isı ne demektir? Isı, fiziksel anlamda, bir cismin ya da sistemin “enerji aktarımı” yoluyla başka bir cisme ya da çevreye verdiği ya da ondan aldığı enerjidir. Başka bir deyişle, ısı — bir objenin içinde “önceden var olan enerji” değil — sıcaklık farkı nedeniyle sistemler arasında taşınan enerjidir. :contentReference[oaicite:0]{index=0} Bu bağlamda sıcaklık ile ısı kavramları sıkça karıştırılır: sıcaklık, bir cismin moleküllerinin ortalama kinetik enerjisinin bir göstergesidir; ancak ısı, bu moleküllerin enerjilerinin “iş” ya da “dışarıya enerji aktarımı” yoluyla değişime uğradığı süreçtir. ([Khan Academy][1]) J birimi ve “J ısı” kavramı Isı enerjisi — tıpkı mekanik ya da elektrik enerjisi gibi…

Genel Vekaletname ile Kefil Olunur Mu? Antropolojik Bir Bakış Kültürlerin çeşitliliği, insanlık tarihinin en büyüleyici yönlerinden biridir. Her bir kültür, kendine özgü bir dil, ritüel, ekonomik sistem, akrabalık yapısı ve kimlik anlayışı ile dünyayı algılar. Bu farklılıkları keşfetmek, aslında yalnızca başkalarını anlamak değil, aynı zamanda kendi varlığımızı sorgulamak anlamına gelir. Birçok kültürde, günlük yaşamı yönlendiren anlaşmalar, toplumsal yapılar ve ilişkiler arasındaki denge, oldukça farklı şekillerde kurgulanır. Bu yazıda, “Genel vekaletname ile kefil olunur mu?” sorusunu, bir hukuk terimi olmaktan çıkarıp, antropolojik bir çerçevede ele alacağız. Vekaletname ve kefalet gibi kavramlar, genellikle hukuki bir dilin ürünüdür ve yalnızca belirli kültürlerde belirli…

Çipli Evcil Hayvan Ölürse Ne Olur? Ekonomik Bir Perspektif Dünyada ekonomi, her zaman kıt kaynaklar ve sınırsız ihtiyaçlar arasında bir denge kurma çabası olarak tanımlanabilir. Fakat kaynakların kıtlığı, sadece maddi ürünlerle sınırlı değildir; aynı zamanda kişisel tercihler, kararlar ve duygusal yatırımlar da bu kıtlıkla birlikte şekillenir. Bugün, evcil hayvanlar sadece dostlarımız değil, aynı zamanda ekonomik değer taşıyan varlıklardır. Bir evcil hayvanın ölmesi, özellikle çipli bir evcil hayvan söz konusu olduğunda, çeşitli ekonomik sonuçlar doğurur. Peki, çipli evcil hayvanın ölmesiyle birlikte neler yaşanır? Bu soruyu, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi açısından ele alarak, piyasa dinamiklerinden bireysel karar mekanizmalarına kadar farklı boyutlarıyla…

Sputnik 1 Aktif Mi? Uzay Yarışının Başlangıcı ve Günümüzdeki Mirası Bir zamanlar, bir uzayda dönen, bir metal topun dünyamıza duyurduğu ses, tüm insanlık için bir devrimin başlangıcıydı. 1957’de, Sovyetler Birliği’nin fırlattığı Sputnik 1, sadece bir uzay aracı değildi; o, bir dönüm noktasının, bir yarışın ve insanlığın uzaya ilk adımının simgesiydi. O zamanlar, “Sputnik aktif mi?” sorusu çoğu kişinin zihninde uzay yolculuğunun imkansız olduğu bir dönemde, belki de hiç düşünülmemişti. Ancak bugünden bakıldığında, bu soru oldukça derin anlamlar taşıyor. Bu yazıda, o ilk uzay uydusunun günümüzdeki durumu ve tarihsel köklerine dair derinlemesine bir bakış sunacağız. Sputnik 1’in Tarihsel Kökleri: Bir Başlangıcın…

Peloidlerin Özellikleri Nasıl Olmalı? Kültürel Görelilik ve Kimlik Dünya üzerinde farklı kültürlerin varlığı, bizlere insanın ne kadar çeşitli ve derin bir varlık olduğunu hatırlatır. Bir yanda geleneksel ritüellerin iç içe geçtiği topluluklar, diğer yanda modernleşmenin hızla şekillendirdiği toplumlar… Bu çeşitlilik, sadece sosyal yapılarla sınırlı kalmaz; aynı zamanda doğa ile kurduğumuz ilişkiyi de etkiler. Bu yazıda, belki de pek çoğumuzun gündelik hayatında sıkça rastlamadığı bir konuyu, kültürler arası bir perspektifle ele alacağız: peloidler. Peloidler, halk hekimliğinde ve geleneksel tedavi yöntemlerinde önemli bir yer tutar. Fakat bu ilginç doğal maddelerin sahip olduğu özellikler, sadece fiziksel faydalarla sınırlı değildir. Antropolojik bir bakış açısıyla,…

Kızıl Akbaba Nesli Tükendi mi? Felsefi Bir Bakış Bir sabah, doğanın sesiyle uyanırken, aklımıza gelen sorulardan biri de şudur: Bir canlı türü kaybolduğunda, sadece bir ekosistem kaybı yaşanmış olur mu, yoksa biz, insan olarak, varoluşsal bir boşluğa da düşer miyiz? Kızıl Akbaba’nın neslinin tükenip tükenmediği üzerine düşünürken, yalnızca bu kuşun yok oluşu değil, aynı zamanda bizim dünya üzerindeki varlığımızla kurduğumuz ilişki de önemli bir soruya dönüşür. Etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi kavramlar, sadece insan yaşamını değil, tüm ekosistemi anlamamıza yardımcı olur. Kızıl Akbaba’nın yok oluşu, varlık, bilgi ve değerler hakkında düşündürücü sorulara kapı aralar. Neslinin tükenip tükenmediğine dair bir…

AFAD’dan Nasıl Yardım Alabilirim? Adım Adım Rehber AFAD, yani Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Türkiye’nin doğal afetler ve acil durumlarla başa çıkma konusunda sorumluluğa sahip olan bir devlet kurumudur. Ancak, AFAD’ın yaptığı işler yalnızca afet anlarıyla sınırlı değil. Yardım almak için başvurabileceğiniz birkaç farklı kanal ve yöntem mevcut. Peki, AFAD’dan nasıl yardım alabilirsiniz? Gelin, bu süreci daha anlaşılır bir şekilde inceleyelim. 1. AFAD Nedir ve Ne İş Yapar? Öncelikle, AFAD’ın tam olarak ne iş yaptığına kısa bir göz atalım. AFAD, ülkemizde meydana gelen doğal afetler (deprem, sel, yangın, vb.) ve diğer acil durumlar (kazalar, sağlık krizleri, vb.) sırasında, vatandaşların…